So sánh độ dài bằng quan sát
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh xác định được vật dài hơn, ngắn hơn hoặc dài bằng vật khác.
- Học sinh sắp xếp được các vật theo độ dài khi đặt cạnh nhau.
Khám phá
Mai có ba dải ruy băng để trang trí giỏ quà. Mai muốn biết dải nào ngắn nhất và dải nào dài nhất. Chỉ nhìn khi các dải nằm ở những chỗ khác nhau thì đôi khi chưa chắc đã đúng. Mai thử đặt chúng cạnh nhau và cho một đầu trùng nhau.
Hãy quan sát ba đoạn dây trong mô phỏng. Kéo đầu dây để thay đổi độ dài, rồi nhìn xem đầu còn lại của dây nào vươn xa nhất.
Kiến thức trọng tâm
Cách so sánh trực tiếp độ dài:
- Đặt hai vật cạnh nhau.
- Cho một đầu của hai vật trùng nhau.
- Nhìn đầu còn lại: vật nào vươn xa hơn thì dài hơn; vật nào dừng sớm hơn thì ngắn hơn. Nếu hai đầu còn lại cũng trùng nhau thì hai vật dài bằng nhau.
Khi so sánh nhiều vật, hãy đặt chúng cùng một phía rồi xếp từ vật có đầu còn lại gần điểm bắt đầu nhất đến vật có đầu còn lại xa nhất.
Vì sao cần cho một đầu trùng nhau? Nếu các đầu bắt đầu không cùng chỗ, mắt có thể nhầm vật dài hơn với vật chỉ được đặt lệch về phía trước.
Ví dụ
Ví dụ 1: So sánh hai chiếc bút
Đặt bút chì và bút màu cạnh nhau, cho hai đầu bút trùng nhau. Đầu kia của bút chì vượt qua đầu kia của bút màu.
- Hai đầu bắt đầu đã trùng nhau.
- Đầu còn lại của bút chì vươn xa hơn.
- Vậy bút chì dài hơn bút màu; bút màu ngắn hơn bút chì.
Ví dụ 2: So sánh hai chiếc thìa
Đặt hai chiếc thìa cạnh nhau và cho đầu cán trùng nhau. Đầu kia của hai chiếc thìa cũng trùng nhau.
- Hai đầu bắt đầu trùng nhau.
- Hai đầu còn lại cũng ở cùng một vị trí.
- Vậy hai chiếc thìa dài bằng nhau.
Ví dụ 3: Xếp ba dải giấy
Ba dải giấy màu cam, xanh và tím được đặt cạnh nhau. Khi cho một đầu trùng nhau, dải cam vươn xa nhất; dải tím vươn xa hơn dải xanh nhưng không xa bằng dải cam.
- Dải xanh có đầu còn lại gần điểm bắt đầu nhất.
- Dải tím dài hơn dải xanh.
- Dải cam có đầu còn lại xa nhất.
- Vậy thứ tự từ ngắn đến dài là: dải xanh, dải tím, dải cam.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
- Lỗi: Đặt hai vật lệch đầu rồi kết luận vật nằm xa hơn là vật dài hơn. Mẹo: Cho một đầu trùng nhau trước khi so sánh.
- Lỗi: Đặt vật cong hoặc chồng lên nhau khiến khó nhìn độ dài. Mẹo: Đặt vật thẳng, cạnh nhau và không chồng lấp.
- Mẹo nhớ: “Trùng một đầu, nhìn đầu kia.”
Tự kiểm tra nhanh
- Hai que đặt cạnh nhau, một đầu trùng nhau. Đầu còn lại của que thứ nhất vươn xa hơn. Que nào dài hơn?
- Hai sợi dây có cả hai đầu trùng nhau khi đặt cạnh nhau. Hai sợi dây thế nào về độ dài?
- Ba thước được đặt cùng một đầu. Đầu kia lần lượt dừng gần nhất ở thước đỏ, tiếp theo ở thước vàng, xa nhất ở thước xanh. Hãy xếp từ ngắn đến dài.
Đáp án — hãy làm xong rồi mới xem:
- Que thứ nhất dài hơn.
- Hai sợi dây dài bằng nhau.
- Thước đỏ, thước vàng, thước xanh.