Chia thành các nhóm bằng nhau

Khám phá

Mai có 12 quả quýt. Bạn muốn xếp quýt vào các túi, mỗi túi có 3 quả. Mai xếp lần lượt từng túi và thấy có 4 túi. Các túi bằng nhau vì túi nào cũng có 3 quả.

Ta viết phép chia: $12 : 3 = 4$. Số 4 cho biết có 4 nhóm.

Mô phỏng: Xếp quýt thành nhóm bằng nhau

Hãy quan sát mô phỏng, đếm số quả trong mỗi nhóm và thử điều chỉnh để các nhóm có số quả bằng nhau.

Kiến thức trọng tâm

Chia thành các nhóm bằng nhau là xếp đồ vật thành những nhóm sao cho mỗi nhóm có cùng số đồ vật.

Nếu biết số đồ vật trong mỗi nhóm, ta tìm được có bao nhiêu nhóm. Ví dụ: 12 quả, mỗi nhóm 3 quả, có 4 nhóm.
Nếu biết số nhóm, ta tìm được mỗi nhóm có bao nhiêu đồ vật. Ví dụ: 12 quả chia đều vào 4 nhóm, mỗi nhóm có 3 quả.

Phép chia giúp tìm phần còn chưa biết. Các nhóm bằng nhau nên không có nhóm nào nhiều hơn hay ít hơn nhóm khác.

Phân biệt: Chia quýt vào 4 túi, mỗi túi có số quả như nhau là tạo các nhóm. Chia quýt cho 4 bạn, mỗi bạn nhận số quả như nhau là chia đều cho từng người. Cả hai đều chia đều, nhưng một bên chú ý đến các nhóm đồ vật, một bên chú ý đến người nhận.

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Biết số quả trong mỗi nhóm, tìm số nhóm

Có 15 chiếc bánh, xếp mỗi đĩa 3 chiếc. Hỏi xếp được mấy đĩa?

Mỗi đĩa là một nhóm, có 3 chiếc bánh.
Đếm lần lượt: 3, 6, 9, 12, 15. Có 5 nhóm như vậy.
Viết phép chia: $15 : 3 = 5$.

Đáp số: 5 đĩa.

Ví dụ 2: Biết số nhóm, tìm số đồ vật trong mỗi nhóm

Có 18 quả nhãn, chia đều vào 3 rổ. Hỏi mỗi rổ có mấy quả?

Có 3 nhóm bằng nhau, mỗi rổ là một nhóm.
Chia lần lượt từng quả vào các rổ cho đến khi hết. Mỗi rổ có 6 quả.
Viết phép chia: $18 : 3 = 6$.

Đáp số: 6 quả nhãn mỗi rổ.

Ví dụ 3: Phân biệt nhóm với người nhận

Nam có 20 chiếc kẹp giấy. Nam xếp mỗi hộp 5 chiếc. Hỏi cần mấy hộp?

Ở đây, mỗi hộp có 5 chiếc. Ta cần tìm số nhóm hộp.
Đếm các nhóm 5 chiếc: 5, 10, 15, 20. Có 4 nhóm.
Viết phép chia: $20 : 5 = 4$.

Đáp số: 4 hộp. Nếu bài toán nói chia đều cho 4 bạn thì 4 là số người nhận, còn điều cần tìm thường là số chiếc mỗi bạn nhận.

Lỗi hay gặp và mẹo nhớ

Lỗi: Chỉ đếm tổng số đồ vật mà quên kiểm tra mỗi nhóm có bằng nhau không. Mẹo: Đếm từng nhóm để chắc chắn số lượng bằng nhau.
Lỗi: Nhầm số nhóm với số đồ vật trong mỗi nhóm. Mẹo: Hỏi rõ: “Mỗi nhóm có bao nhiêu?” hay “Có bao nhiêu nhóm?”.
Mẹo nhớ: Biết số đồ vật mỗi nhóm thì tìm số nhóm; biết số nhóm thì tìm số đồ vật mỗi nhóm.

Tự kiểm tra nhanh

Có 16 quả bóng, mỗi túi đựng 4 quả. Có mấy túi?
Có 15 bông hoa chia đều vào 5 lọ. Mỗi lọ có mấy bông?
Câu “chia đều 12 cái bánh cho 3 bạn” hỏi số bạn hay số bánh mỗi bạn nhận?

Đáp án tự kiểm tra

Chỉ đọc sau khi em đã tự làm nhé.

$16 : 4 = 4$, có 4 túi.
$15 : 5 = 3$, mỗi lọ có 3 bông.
Hỏi số bánh mỗi bạn nhận.