Làm tròn số thập phân

Lớp 5 Nền tảng 15 phút

Sau bài này, em sẽ

  • Học sinh xác định được chữ số cần xét khi làm tròn.
  • Học sinh làm tròn đúng số thập phân đến hàng được yêu cầu.

Khám phá

Mai cân một túi cam được $2{,}46$ kg. Nếu chỉ cần ước lượng đến ki-lô-gam gần nhất, Mai có thể nói túi cam nặng khoảng bao nhiêu ki-lô-gam? Muốn trả lời, ta cần biết chữ số nào quyết định việc làm tròn.

Kiến thức trọng tâm

Cách làm tròn số thập phân:

  1. Xác định hàng cần làm tròn và chữ số ở hàng đó.
  2. Nhìn chữ số ngay bên phải hàng cần làm tròn.
  3. Nếu chữ số đó là $0$, $1$, $2$, $3$ hoặc $4$, giữ nguyên chữ số ở hàng cần làm tròn.
  4. Nếu chữ số đó là $5$, $6$, $7$, $8$ hoặc $9$, tăng chữ số ở hàng cần làm tròn thêm $1$.

Bỏ các chữ số ở bên phải hàng được làm tròn. Khi chữ số được tăng từ $9$, nhớ thêm $1$ sang hàng bên trái. Ta nhìn chữ số ngay bên phải vì nó cho biết phần bị bỏ đi còn nhỏ hay đã đủ để làm tăng hàng đang xét.

Gợi nhớ: Nhìn đúng một chữ số bên phải: từ $0$ đến $4$ thì giữ; từ $5$ đến $9$ thì tăng.

Kéo điểm trên tia số để thay đổi số thập phân, rồi quan sát kết quả làm tròn đến cả ba hàng.

Mô phỏng: Kéo số, thử làm tròn

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Làm tròn đến hàng đơn vị

Làm tròn $7{,}6$ đến hàng đơn vị.

  1. Hàng cần làm tròn là hàng đơn vị, có chữ số $7$.
  2. Chữ số ngay bên phải là chữ số hàng phần mười: $6$.
  3. Vì $6$ thuộc nhóm từ $5$ đến $9$, tăng $7$ thêm $1$.

Vậy $7{,}6$ làm tròn đến hàng đơn vị được $8$.

Ví dụ 2: Làm tròn đến hàng phần mười

Làm tròn $3{,}46$ đến hàng phần mười.

  1. Hàng phần mười có chữ số $4$.
  2. Chữ số ngay bên phải là chữ số hàng phần trăm: $6$.
  3. Vì $6$ từ $5$ trở lên, tăng chữ số $4$ thành $5$.

Vậy $3{,}46$ làm tròn đến hàng phần mười được $3{,}5$.

Ví dụ 3: Ước lượng đến hàng phần trăm

Một đoạn dây dài $12{,}347$ m. Làm tròn độ dài đến hàng phần trăm để ghi số đo gọn hơn.

  1. Hàng phần trăm có chữ số $4$.
  2. Chữ số ngay bên phải là chữ số hàng phần nghìn: $7$.
  3. Vì $7$ từ $5$ trở lên, tăng chữ số $4$ thành $5$ rồi bỏ chữ số ở bên phải.

Vậy độ dài sau khi làm tròn là $12{,}35$ m.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

  • Lỗi: Nhìn nhầm chữ số ở hàng cần làm tròn thay vì chữ số ngay bên phải. Mẹo: Khoanh hàng cần làm tròn trước, rồi mới nhìn sang phải một chữ số.
  • Lỗi: Tăng chữ số ở hàng làm tròn khi chữ số bên phải nhỏ hơn $5$. Hãy nhớ: chữ số bên phải từ $0$ đến $4$ thì giữ nguyên.
  • Lưu ý khi nhớ sang hàng: $9{,}96$ làm tròn đến hàng phần mười được $10{,}0$, vì chữ số hàng phần trăm là $6$ nên hàng phần mười tăng từ $9$ và cần nhớ sang hàng đơn vị.

Tự kiểm tra nhanh

  1. Làm tròn $6{,}49$ đến hàng đơn vị.
  2. Làm tròn $2{,}764$ đến hàng phần mười.
  3. Làm tròn $5{,}286$ đến hàng phần trăm.

Đáp án — hãy tự làm trước khi xem:

  1. $6$
  2. $2{,}8$
  3. $5{,}29$
Luyện tập ngay14 câu hỏi cùng chương, có AI gợi ý từng bước.