Giá trị tuyệt đối của số nguyên

Lớp 6 Nền tảng 15 phút

Sau bài này, em sẽ

  • Học sinh xác định được giá trị tuyệt đối của một số nguyên.
  • Học sinh giải thích được mối liên hệ giữa giá trị tuyệt đối và khoảng cách trên trục số.

Khám phá: Bạn An đang ở đâu?

An đứng tại vạch số $-4$ trên trục số, còn bạn Bình đứng tại vạch số $4$. Hai bạn cách gốc $0$ bao nhiêu đơn vị? Dù đứng ở hai phía khác nhau, mỗi bạn đều cách gốc $4$ đơn vị. Khoảng cách ấy gợi mở một khái niệm quan trọng.

Mô phỏng: Khoảng cách đến gốc số

Kéo điểm $x$ sang trái hoặc sang phải trên trục số. Quan sát khoảng cách từ điểm đó đến $0$ và giá trị $|x|$ hiện ra. Thử cả số âm, số dương và số $0$.

Kiến thức trọng tâm

Giá trị tuyệt đối của một số nguyên $a$, kí hiệu là $|a|$, là khoảng cách từ điểm biểu diễn $a$ đến gốc $0$ trên trục số.

  • Khoảng cách không âm, nên $|a| \ge 0$.
  • $|0|=0$.
  • Nếu $a$ là số nguyên dương thì $|a|=a$.
  • Nếu $a$ là số nguyên âm thì $|a|=-a$. Vì vậy, chẳng hạn $|-6|=6$.
  • Hai số đối nhau có cùng giá trị tuyệt đối: $|a|=|-a|$.

So sánh số nguyên: Trên trục số, số nằm bên phải lớn hơn số nằm bên trái. Với hai số âm, số nào có giá trị tuyệt đối nhỏ hơn thì số đó lớn hơn. Ví dụ, vì $|-3|<|-7|$ nên $-3>-7$.

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Tính giá trị tuyệt đối

Tính $|-8|$ và $|5|$.

  1. $-8$ cách gốc $0$ tám đơn vị, nên $|-8|=8$.
  2. $5$ cách gốc $0$ năm đơn vị, nên $|5|=5$.

Kết quả: $|-8|=8$ và $|5|=5$.

Ví dụ 2: Tìm số nguyên có giá trị tuyệt đối bằng $4$

  1. Các điểm cách gốc $0$ đúng $4$ đơn vị nằm ở hai phía của gốc.
  2. Hai số nguyên tương ứng là $-4$ và $4$.

Kết quả: Các số cần tìm là $-4$ và $4$.

Ví dụ 3: So sánh hai số âm

So sánh $-6$ và $-2$.

  1. $|-6|=6$ và $|-2|=2$.
  2. Trên trục số, $-6$ nằm xa gốc hơn về phía trái; $-2$ nằm gần gốc hơn.
  3. Vì vậy, $-6<-2$. Có thể kiểm tra bằng quy tắc: trong hai số âm, số có giá trị tuyệt đối lớn hơn thì nhỏ hơn.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

  • Lỗi: Nghĩ giá trị tuyệt đối của số âm vẫn là số âm. Hãy nhớ rằng khoảng cách luôn không âm, nên $|-9|=9$.
  • Lỗi: Cho rằng số có giá trị tuyệt đối lớn hơn luôn lớn hơn. Điều này không đúng với hai số âm: $|-8|>|-3|$ nhưng $-8<-3$.
  • Mẹo nhớ: Nhìn khoảng cách đến $0$ để tìm giá trị tuyệt đối; nhìn vị trí trái – phải trên trục số để so sánh.

Tự kiểm tra nhanh

  1. Tính $|-11|$.
  2. Tìm tất cả số nguyên $x$ thỏa mãn $|x|=3$.
  3. Điền dấu $<$ hoặc $>$ vào chỗ trống: $-5 \; \square \; -1$.

Đáp án – xem sau khi tự làm:

  1. $|-11|=11$.
  2. $x=-3$ hoặc $x=3$.
  3. $-5<-1$.
Luyện tập ngay14 câu hỏi cùng chương, có AI gợi ý từng bước.