So sánh và sắp xếp số đến 20
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh chọn đúng dấu lớn hơn, bé hơn hoặc bằng giữa hai số đến 20.
- Học sinh sắp xếp được một nhóm số đến 20 theo thứ tự yêu cầu.
Khám phá
Giờ ra chơi, Mai có $14$ chiếc nhãn dán, còn Nam có $17$ chiếc. Ai có nhiều nhãn dán hơn? Ta có thể đếm từng chiếc, hoặc nhìn cách mỗi số được tạo thành: cả hai bạn đều có một chục, rồi so số đơn vị.
Hãy quan sát bó chục và que đơn vị trong mô phỏng; thử đổi số đơn vị để xem số nào lớn hơn.
Kiến thức trọng tâm
Muốn so sánh hai số đến $20$, hãy nhìn số chục trước. Số nào có nhiều chục hơn thì lớn hơn.
Nếu số chục bằng nhau, hãy so số đơn vị. Số nào có nhiều đơn vị hơn thì lớn hơn.
Ví dụ: $14$ gồm $1$ chục và $4$ đơn vị; $17$ gồm $1$ chục và $7$ đơn vị. Hai số có cùng $1$ chục, mà $4$ đơn vị ít hơn $7$ đơn vị, nên $14 \lt 17$.
Dấu $\gt$ đọc là “lớn hơn”; dấu $\lt$ đọc là “bé hơn”; dấu $=$ đọc là “bằng”.
Khi sắp xếp tăng dần, viết từ số bé đến số lớn. Khi sắp xếp giảm dần, viết từ số lớn đến số bé.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Chọn dấu thích hợp
So sánh $12$ và $15$.
- $12$ có $1$ chục và $2$ đơn vị; $15$ có $1$ chục và $5$ đơn vị.
- Số chục bằng nhau. So đơn vị: $2 \lt 5$.
- Vậy $12 \lt 15$.
Ví dụ 2: So sánh số gần $20$
So sánh $19$ và $20$.
- $19$ có $1$ chục và $9$ đơn vị; $20$ có $2$ chục và $0$ đơn vị.
- $2$ chục nhiều hơn $1$ chục.
- Vậy $19 \lt 20$.
Ví dụ 3: Sắp xếp tăng dần
Sắp xếp các số $17$, $12$, $20$, $15$ từ bé đến lớn.
- $20$ có $2$ chục nên đứng sau các số còn lại, vì các số đó chỉ có $1$ chục.
- Trong các số có $1$ chục, so đơn vị: $2 \lt 5 \lt 7$.
- Vậy thứ tự là $12$, $15$, $17$, $20$.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
- Đừng chỉ nhìn chữ số hàng đơn vị. Chẳng hạn, $20$ vẫn lớn hơn $19$ vì có $2$ chục, còn $19$ chỉ có $1$ chục.
- Nếu hai số có cùng số chục, mới so số đơn vị.
- Mẹo nhớ: “Chục trước, đơn vị sau”. Khi viết dấu, đầu nhọn quay về phía số bé.
Tự kiểm tra nhanh
- Điền dấu thích hợp: $14$ $___$ $11$.
- Sắp xếp $18$, $13$, $20$ theo thứ tự tăng dần.
- Điền dấu thích hợp: $16$ $___$ $16$.
Đáp án — chỉ xem sau khi tự làm:
- $14 \gt 11$.
- $13$, $18$, $20$.
- $16 = 16$.