Biểu đồ tranh

Lớp 6 Nền tảng 15 phút

Sau bài này, em sẽ

  • Học sinh đọc được thông tin từ biểu đồ tranh có chú giải.
  • Học sinh lập được biểu đồ tranh đơn giản từ dữ liệu cho trước.

Khám phá: Vườn trường có bao nhiêu chậu cây?

Lớp của An kiểm kê ba luống cây. Các bạn muốn trình bày kết quả bằng hình vẽ để nhìn nhanh luống nào có nhiều chậu hơn. Hãy đọc biểu đồ dưới đây và nhớ xem chú giải trước nhé.

Luống câySố chậu cây
Luống A🌼🌼🌼
Luống B🌼🌼
Luống C🌼🌼🌼🌼

Chú giải: mỗi 🌼 biểu thị $2$ chậu cây. Vậy hình vẽ không nhất thiết có một kí hiệu cho mỗi chậu.

Mô phỏng: Mỗi hình biểu thị mấy chậu?

Thử tăng hoặc giảm số kí hiệu ở từng luống trong mô phỏng, rồi dùng chú giải để tính số chậu tương ứng.

Kiến thức trọng tâm

Biểu đồ tranh dùng hình ảnh hoặc kí hiệu để biểu diễn dữ liệu. Chú giải cho biết mỗi kí hiệu biểu thị bao nhiêu đơn vị.

  1. Đọc chú giải trước để biết giá trị của một kí hiệu.
  2. Đếm số kí hiệu của nhóm cần tìm.
  3. Lấy số kí hiệu nhân với giá trị mỗi kí hiệu để tìm số lượng thực tế.

Khi lập biểu đồ, chọn kí hiệu dễ nhận biết, ghi chú giải rõ ràng và biểu diễn đúng số lượng của từng nhóm.

Ví dụ

Ví dụ 1: Đọc biểu đồ tranh

Dựa vào biểu đồ ở phần Khám phá, hãy tìm số chậu cây ở luống C và tổng số chậu cây của cả ba luống.

  1. Luống C có $4$ kí hiệu. Mỗi kí hiệu biểu thị $2$ chậu, nên luống C có $4 \times 2 = 8$ chậu.
  2. Ba luống lần lượt có $3 \times 2 = 6$, $2 \times 2 = 4$ và $4 \times 2 = 8$ chậu.
  3. Tổng số chậu là $6 + 4 + 8 = 18$ chậu.

Đáp số: Luống C có $8$ chậu; cả ba luống có $18$ chậu.

Ví dụ 2: Lập biểu đồ tranh

Một nhóm học sinh thu gom được số vỏ chai ở ba ngày như sau: thứ Hai có $6$ vỏ chai, thứ Ba có $10$ vỏ chai, thứ Tư có $4$ vỏ chai. Hãy lập biểu đồ tranh.

  1. Chọn kí hiệu ♻️ và quy ước mỗi ♻️ biểu thị $2$ vỏ chai.
  2. Thứ Hai cần $6 : 2 = 3$ kí hiệu; thứ Ba cần $10 : 2 = 5$ kí hiệu; thứ Tư cần $4 : 2 = 2$ kí hiệu.
  3. Trình bày biểu đồ và ghi chú giải.
NgàySố vỏ chai
Thứ Hai♻️♻️♻️
Thứ Ba♻️♻️♻️♻️♻️
Thứ Tư♻️♻️

Chú giải: mỗi ♻️ biểu thị $2$ vỏ chai.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

  • Lỗi: Thấy $4$ hình rồi kết luận có $4$ chậu, trong khi mỗi hình biểu thị $2$ chậu. Mẹo: Luôn đọc chú giải trước khi đếm.
  • Lỗi: Lập biểu đồ nhưng quên ghi chú giải. Người đọc sẽ không biết mỗi hình ứng với bao nhiêu đơn vị.
  • Mẹo: Có thể đọc theo nhịp: “đếm hình, nhân giá trị một hình”. Khi lập biểu đồ, kiểm tra lại số liệu bằng cách lấy số hình nhân với giá trị của mỗi hình.

Tự kiểm tra nhanh

  1. Chú giải cho biết mỗi ⭐ biểu thị $3$ quyển vở. Một nhóm có $4$ ⭐. Nhóm đó có bao nhiêu quyển vở?
  2. Mỗi 🍊 biểu thị $2$ quả. Một hàng có $5$ 🍊. Hàng đó biểu thị bao nhiêu quả?
  3. Dữ liệu có $8$ chiếc lá. Nếu mỗi 🍃 biểu thị $2$ chiếc lá thì cần vẽ bao nhiêu 🍃?

Đáp án — hãy che phần này trước khi tự làm: Câu 1: $4 \times 3 = 12$ quyển vở. Câu 2: $5 \times 2 = 10$ quả. Câu 3: $8 : 2 = 4$ kí hiệu.

Luyện tập ngay0 câu hỏi cùng chương, có AI gợi ý từng bước.