Đề-xi-mét và quan hệ với xăng-ti-mét
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh nhận biết và viết được đơn vị đề-xi-mét.
- Học sinh đổi được các số đo đơn giản giữa đề-xi-mét và xăng-ti-mét.
Khám phá
Na muốn đo một dải ruy-băng để gói hộp quà. Bạn dùng thước xăng-ti-mét và thấy dải ruy-băng dài đúng mười khoảng, mỗi khoảng dài một xăng-ti-mét. Một độ dài như vậy có thể gọi gọn là một đề-xi-mét.
Vậy một đề-xi-mét dài bằng bao nhiêu xăng-ti-mét? Cùng quan sát rồi đếm nhé.
Em kéo điểm trên tia số theo từng bước mười xăng-ti-mét. Hãy quan sát số xăng-ti-mét tương ứng với một, hai, rồi ba đề-xi-mét.
Kiến thức trọng tâm
Đề-xi-mét là một đơn vị đo độ dài. Đề-xi-mét viết tắt là dm.
Một đề-xi-mét bằng mười xăng-ti-mét:
$$1\ \text{dm}=10\ \text{cm}$$
Vì một đoạn dài một đề-xi-mét được chia thành mười đoạn nhỏ, mỗi đoạn dài một xăng-ti-mét.
- Đổi từ dm sang cm: lấy số đo theo dm nhân với mười.
- Đổi từ cm sang dm: xem có bao nhiêu nhóm mười xăng-ti-mét.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Đổi đề-xi-mét sang xăng-ti-mét
Một sợi dây dài $3\ \text{dm}$. Sợi dây dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
- Một dm bằng $10\ \text{cm}$.
- Ba dm là ba nhóm, mỗi nhóm dài $10\ \text{cm}$: $3\ \text{dm}=3\times10\ \text{cm}=30\ \text{cm}$.
Đáp số: $30\ \text{cm}$.
Ví dụ 2: Đổi xăng-ti-mét sang đề-xi-mét
Một chiếc khăn dài $40\ \text{cm}$. Đổi độ dài đó ra đề-xi-mét.
- Cứ $10\ \text{cm}$ thì được $1\ \text{dm}$.
- Trong $40\ \text{cm}$ có bốn nhóm $10\ \text{cm}$, nên $40\ \text{cm}=4\ \text{dm}$.
Đáp số: $4\ \text{dm}$.
Ví dụ 3: Đổi độ dài gồm dm và cm
Một đoạn dây dài $2\ \text{dm}$ và thêm $4\ \text{cm}$. Đoạn dây dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
- Đổi $2\ \text{dm}$ thành xăng-ti-mét: $2\ \text{dm}=20\ \text{cm}$.
- Cộng thêm $4\ \text{cm}$: $20\ \text{cm}+4\ \text{cm}=24\ \text{cm}$.
Đáp số: $24\ \text{cm}$.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
- Lỗi hay gặp: Đổi dm sang cm nhưng quên nhân với mười. Hãy nhớ mỗi dm gồm mười cm.
- Lỗi hay gặp: Viết nhầm kí hiệu. Đề-xi-mét viết là dm, xăng-ti-mét viết là cm.
- Mẹo nhớ: Từ dm sang cm, số đo thường lớn lên gấp mười lần; từ cm sang dm, tìm số nhóm mười.
Tự kiểm tra nhanh
- $5\ \text{dm}$ bằng bao nhiêu xăng-ti-mét?
- $70\ \text{cm}$ bằng bao nhiêu đề-xi-mét?
- $3\ \text{dm}$ và $6\ \text{cm}$ bằng bao nhiêu xăng-ti-mét?
Đáp án — đọc sau khi làm:
- $5\ \text{dm}=50\ \text{cm}$.
- $70\ \text{cm}=7\ \text{dm}$.
- $3\ \text{dm}+6\ \text{cm}=30\ \text{cm}+6\ \text{cm}=36\ \text{cm}$.