Đặc điểm hình chữ nhật và hình vuông
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh nêu được đặc điểm cơ bản về cạnh và góc của hình chữ nhật, hình vuông.
- Học sinh phân biệt được hình chữ nhật và hình vuông qua hình vẽ.
Khám phá: Khung ảnh của bạn Mai
Mai muốn làm hai khung ảnh bằng bìa: một khung dài và một khung có bốn cạnh bằng nhau. Bạn ấy kiểm tra xem các cạnh có bằng nhau không và các góc có vuông không. Cùng Mai tìm cách nhận biết hai hình nhé!
Quan sát hai hình trong mô phỏng: lần lượt nhìn độ dài các cạnh và kiểm tra các góc vuông.
Kiến thức trọng tâm
Hình chữ nhật có bốn góc vuông. Hai cạnh đối diện thì bằng nhau.
Hình vuông có bốn góc vuông và bốn cạnh bằng nhau.
Cách phân biệt: Hãy kiểm tra góc trước, rồi so sánh các cạnh. Nếu bốn cạnh bằng nhau thì đó là hình vuông. Nếu hai cặp cạnh đối diện bằng nhau nhưng độ dài hai cạnh liền nhau khác nhau thì đó là hình chữ nhật.
Hình vuông cũng có đủ đặc điểm về góc và cạnh đối diện của hình chữ nhật. Điểm dễ nhận ra nhất là hình vuông có cả bốn cạnh bằng nhau.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Nhận biết hình chữ nhật
Một hình có bốn góc vuông. Hai cạnh dài bằng nhau, mỗi cạnh dài $6$ cm; hai cạnh ngắn bằng nhau, mỗi cạnh dài $3$ cm. Hình đó là hình gì?
- Hình có bốn góc vuông.
- Mỗi cặp cạnh đối diện bằng nhau.
- Hai cạnh liền nhau dài khác nhau: $6$ cm và $3$ cm.
Trả lời: Đây là hình chữ nhật, không phải hình vuông.
Ví dụ 2: Nhận biết hình vuông
Một hình có bốn góc vuông và mỗi cạnh dài $4$ cm. Hình đó là hình gì?
- Hình có bốn góc vuông.
- Cả bốn cạnh đều bằng nhau.
Trả lời: Đây là hình vuông.
Ví dụ 3: Tìm điểm khác nhau
Hình A có bốn góc vuông, các cạnh lần lượt dài $5$ cm, $2$ cm, $5$ cm, $2$ cm. Hình B có bốn góc vuông và mỗi cạnh dài $3$ cm. Hãy gọi tên hai hình.
- Ở hình A, hai cặp cạnh đối diện bằng nhau, nhưng các cạnh liền nhau dài khác nhau. Vậy hình A là hình chữ nhật.
- Ở hình B, cả bốn cạnh bằng nhau và bốn góc đều vuông. Vậy hình B là hình vuông.
Lỗi hay gặp và mẹo nhớ
- Lỗi: Chỉ nhìn hình có vẻ dài hay có vẻ cân đối rồi gọi tên. Mẹo: Dựa vào đặc điểm cạnh và góc, không chỉ dựa vào dáng vẻ.
- Lỗi: Nghĩ hình vuông không có góc vuông. Mẹo: Hình vuông có bốn góc vuông, giống hình chữ nhật.
- Mẹo nhớ: Hình chữ nhật: hai cặp cạnh đối diện bằng nhau. Hình vuông: bốn cạnh bằng nhau. Cả hai đều có bốn góc vuông.
Tự kiểm tra nhanh
- Một hình có bốn góc vuông, hai cặp cạnh đối diện bằng nhau; hai cạnh liền nhau dài khác nhau. Đó là hình gì?
- Một hình có bốn cạnh bằng nhau và bốn góc vuông. Đó là hình gì?
- Đúng hay sai: Hình vuông có bốn góc vuông.
Đáp án — xem sau khi tự làm:
- Hình chữ nhật.
- Hình vuông.
- Đúng.