Góc vuông và góc không vuông

Khám phá

Mai giúp bố kê chiếc bàn nhỏ ở hiên nhà. Mai nhìn thấy góc ở mặt bàn và góc mở giữa hai cánh kéo. Có góc trông giống nhau, có góc thì mở hẹp hoặc rộng hơn. Làm thế nào để kiểm tra chính xác?

Góc ở góc viên gạch lát nền thường giống góc vuông. Ta có thể dùng góc vuông trên ê-ke làm mẫu để so sánh.

Hãy quan sát góc mẫu trên màn hình, rồi kéo điểm R để thay đổi góc PQR. So sánh góc đó với góc vuông mẫu.

Kiến thức trọng tâm

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Góc ở quyển vở

Góc ở một góc quyển vở có giống góc vuông không?

1. Đặt đỉnh ê-ke trùng với góc của quyển vở.
2. Cho một cạnh của ê-ke trùng với một cạnh quyển vở.
3. Cạnh kia của ê-ke trùng với cạnh còn lại của quyển vở.

Kết luận: Góc ở góc quyển vở là góc vuông, có thể kí hiệu là $\widehat{ABC}$.

Ví dụ 2: Góc giữa hai cánh kéo mở hẹp

Hai cánh kéo mở tạo thành một góc nhỏ hơn góc vuông. Góc đó có phải góc vuông không?

1. Đặt đỉnh ê-ke trùng với chỗ hai cánh kéo gặp nhau.
2. Cho một cạnh của ê-ke trùng với một cánh kéo.
3. Quan sát cánh kéo còn lại: cánh kéo nằm phía trong góc mẫu, nên độ mở nhỏ hơn góc vuông.

Kết luận: Đây là góc không vuông, nhỏ hơn góc vuông.

Ví dụ 3: Góc mở rộng của cánh cửa

Cánh cửa mở rộng tạo thành một góc lớn hơn góc vuông. Làm sao kiểm tra?

1. Đặt đỉnh ê-ke tại bản lề, nơi hai cạnh của góc gặp nhau.
2. Cho một cạnh góc vuông của ê-ke trùng với cạnh cửa.
3. Quan sát cạnh tường còn lại: cạnh tường nằm ngoài độ mở của ê-ke. Vậy góc mở lớn hơn góc vuông.

Kết luận: Đây cũng là góc không vuông.

Lỗi hay gặp và mẹo nhớ

• Lỗi: Nhìn góc bị xoay rồi tưởng đó không phải góc vuông. Mẹo: Góc vuông vẫn là góc vuông dù hình được xoay theo hướng nào.
• Lỗi: Đặt đỉnh ê-ke lệch khỏi đỉnh góc. Mẹo: Cho hai đỉnh trùng nhau trước, rồi mới canh một cạnh.
• Mẹo nhớ: Trùng cả đỉnh và hai cạnh thì là góc vuông; không trùng cạnh thứ hai thì là góc không vuông.

Tự kiểm tra nhanh

1. Góc ở góc của một viên gạch hình vuông là góc vuông hay góc không vuông?
2. Một góc mở hẹp hơn góc vuông là góc vuông hay góc không vuông?
3. Khi dùng ê-ke kiểm tra, em cần đặt đỉnh ê-ke ở đâu?