Giảm một số đi nhiều lần
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh phân biệt được giảm một số đi nhiều lần với giảm đi một số đơn vị.
- Học sinh giải được bài toán giảm một số đi nhiều lần bằng phép chia.
Khám phá: Chia quýt vào các rổ
Cô bán hàng có 15 quả quýt. Cô chia đều số quýt vào 3 rổ. Mỗi rổ có bao nhiêu quả?
Ta chia 15 quả thành 3 phần bằng nhau. Mỗi phần có 5 quả. Vậy số quýt trong một rổ bằng số quýt ban đầu giảm đi 3 lần.
Hãy thao tác mô phỏng: điều chỉnh số quả và quan sát số quả trong mỗi phần khi chia đều.
Kiến thức trọng tâm
Muốn giảm một số đi nhiều lần, ta lấy số đó chia cho số lần.
Ví dụ, giảm 15 đi 3 lần là tính $15 : 3 = 5$.
Hãy phân biệt:
- Giảm 15 đi 3 đơn vị: lấy $15 - 3 = 12$.
- Giảm 15 đi 3 lần: lấy $15 : 3 = 5$.
“Giảm đi 3 lần” nghĩa là chia số ban đầu thành 3 phần bằng nhau rồi tìm giá trị của một phần.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Tính nhanh
Giảm 24 đi 4 lần được bao nhiêu?
- Số ban đầu là 24.
- Giảm đi 4 lần nên dùng phép chia cho 4: $24 : 4 = 6$.
- Vậy kết quả là 6.
Ví dụ 2: Chọn đúng phép tính
Giảm 30 đi 5 lần được bao nhiêu?
- Từ “lần” cho biết cần chia, không phải bớt đi 5 đơn vị.
- Tính $30 : 5 = 6$.
- Vậy giảm 30 đi 5 lần được 6.
Nếu đề bài nói giảm 30 đi 5 đơn vị thì mới tính $30 - 5 = 25$.
Ví dụ 3: Giải bài toán
Một cuộn dây dài 36 m. Người ta cắt một đoạn dây có độ dài bằng một phần tư độ dài cuộn dây. Đoạn dây đã cắt dài bao nhiêu mét?
- Độ dài đoạn dây đã cắt là độ dài cuộn dây giảm đi 4 lần.
- Thực hiện phép chia: $36 : 4 = 9$.
- Đáp số: 9 m.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
- Lỗi: Thấy số 4 trong đề là tính trừ đi 4. Hãy đọc kĩ xem đề nói “4 đơn vị” hay “4 lần”.
- Mẹo nhớ: Có từ “lần” thì nghĩ đến phép chia; có từ “đơn vị” thì thường nghĩ đến phép trừ.
- Tự hỏi: Mình đang tìm phần bằng nhau trong số nhóm, hay đang tìm số còn lại sau khi bớt đi?
Tự kiểm tra nhanh
- Giảm 42 đi 6 lần được bao nhiêu?
- Có 28 lít nước chia đều vào 4 can. Mỗi can có bao nhiêu lít?
- Muốn giảm 45 đi 9 lần, em chọn phép tính nào: $45 - 9$ hay $45 : 9$?
Đáp án – chỉ xem sau khi tự làm:
- $42 : 6 = 7$.
- $28 : 4 = 7$ lít.
- Chọn phép chia: $45 : 9 = 5$.