Tính chất giao hoán của phép nhân

Lớp 3 Nền tảng 15 phút

Sau bài này, em sẽ

  • Học sinh nhận biết được hai tích đổi chỗ các thừa số có cùng kết quả.
  • Học sinh vận dụng tính chất giao hoán để tính một số tích đơn giản.

Khám phá: Xếp khay bánh

Trong buổi sinh hoạt, Mai xếp bánh thành 3 hàng, mỗi hàng có 4 chiếc. Bạn Nam xoay khay một góc để bánh thành 4 hàng, mỗi hàng có 3 chiếc. Bánh vẫn là những chiếc bánh ấy. Hai cách xếp có tất cả bao nhiêu chiếc?

Ta có thể đếm theo hàng: $3 \times 4 = 12$ và $4 \times 3 = 12$. Vì sao đổi cách nhìn mà số bánh không đổi? Hãy cùng tìm hiểu.

Mô phỏng: Lưới phép nhân

Thử thay đổi số hàng và số ô trong mỗi hàng trên lưới. Quan sát xem khi đổi hai số này, tổng số ô có thay đổi không.

Kiến thức trọng tâm

Tính chất giao hoán của phép nhân: Khi đổi chỗ các thừa số trong một tích, tích không thay đổi.

Với các số thích hợp, ta viết: $a \times b = b \times a$.

Ví dụ: $3 \times 4 = 4 \times 3 = 12$. Ta có thể hình dung một hình chữ nhật gồm 3 hàng, mỗi hàng 4 ô; nếu nhìn theo chiều kia thì đó là 4 hàng, mỗi hàng 3 ô. Các ô vẫn không nhiều thêm hay ít đi.

Thừa số là các số được nhân với nhau. Tích là kết quả của phép nhân.

Ta có thể đổi chỗ thừa số để chọn cách tính thuận tiện hơn.

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Đổi chỗ thừa số

Tính $2 \times 6$ và $6 \times 2$.

  1. Đổi chỗ hai thừa số: $2 \times 6 = 6 \times 2$.
  2. Tính: $2 \times 6 = 12$.
  3. Vậy $6 \times 2 = 12$. Hai tích bằng nhau.

Ví dụ 2: Tính tích bằng cách thuận tiện

Tính $4 \times 25$.

  1. Đổi chỗ hai thừa số: $4 \times 25 = 25 \times 4$.
  2. Nhận ra $25 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 25: $25 + 25 + 25 + 25 = 100$.
  3. Vậy $4 \times 25 = 100$.

Ví dụ 3: Tính với số có hai chữ số

Tính $3 \times 14$.

  1. Đổi chỗ để dễ đọc theo nhóm: $3 \times 14 = 14 \times 3$.
  2. Tính $14 \times 3$ bằng cách cộng 14 ba lần: $14 + 14 + 14 = 42$.
  3. Vậy $3 \times 14 = 42$.

Lỗi hay gặp và mẹo nhớ

  • Lỗi: Đổi chỗ các chữ số bên trong một thừa số. Tính chất này chỉ cho phép đổi chỗ hai thừa số, chẳng hạn đổi $3$ và $14$ trong $3 \times 14$.
  • Lỗi: Nghĩ rằng đổi chỗ được trong mọi phép tính. Tính chất đang học áp dụng cho phép nhân, không phải phép trừ hay phép chia.
  • Mẹo nhớ: Đổi chỗ hai thừa số, tích vẫn vậy: $a \times b = b \times a$.

Tự kiểm tra nhanh

  1. Điền số thích hợp: $5 \times 7 = 7 \times \square$.
  2. Tính thuận tiện: $4 \times 15 = 15 \times 4 = \square$.
  3. Hai tích $6 \times 8$ và $8 \times 6$ có bằng nhau không? Nêu lý do ngắn gọn.

Đáp án — hãy tự làm trước khi xem:

  1. $5$.
  2. $60$.
  3. Có. Hai thừa số đã đổi chỗ, nên theo tính chất giao hoán, hai tích bằng nhau.
Luyện tập ngay109 câu hỏi cùng chương, có AI gợi ý từng bước.