Giải toán từ biểu đồ cột
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh tìm được thông tin cần thiết từ biểu đồ cột.
- Học sinh giải được bài toán tính tổng hoặc hiệu và nêu được nhận xét dựa trên dữ liệu.
Khám phá
Lớp của bạn An cùng thu gom chai nhựa để giữ sân trường sạch hơn. Biểu đồ cột cho biết số chai thu gom được trong bốn ngày. Hãy thử tìm ngày thu gom nhiều nhất và số chai thu gom trong hai ngày đầu cộng lại.
Trong biểu đồ, trục ngang ghi tên ngày; trục dọc cho biết số chai. Mỗi vạch ngang ứng với 2 chai.
| Ngày | Số chai nhựa |
|---|---|
| Thứ Hai | 12 |
| Thứ Ba | 18 |
| Thứ Tư | 14 |
| Thứ Năm | 10 |
Hãy kéo từng cột để thay đổi số liệu, rồi quan sát tổng số chai và so sánh cột cao nhất với cột thấp nhất.
Kiến thức trọng tâm
Đọc biểu đồ cột: Tìm tên nhóm trên trục ngang, rồi dò độ cao của cột theo các vạch chia trên trục dọc.
Giải toán từ biểu đồ: Đọc đúng các số liệu liên quan, chọn phép tính phù hợp với câu hỏi, rồi trả lời bằng câu có đơn vị.
- Hỏi tất cả hoặc gộp lại: thường tính tổng.
- Hỏi nhiều hơn, ít hơn hoặc chênh lệch: thường tính hiệu.
- Khi nhận xét, nêu số liệu làm căn cứ; không đoán chỉ bằng cảm giác nhìn cột.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Đọc một cột
Thứ Tư lớp thu gom được bao nhiêu chai?
- Tìm cột ghi Thứ Tư.
- Đọc độ cao của cột theo trục dọc: 14 chai.
Trả lời: Thứ Tư lớp thu gom được 14 chai nhựa.
Ví dụ 2: Tính tổng
Trong hai ngày đầu, lớp thu gom được tất cả bao nhiêu chai?
- Đọc số liệu: Thứ Hai được 12 chai, Thứ Ba được 18 chai.
- Cộng hai số liệu: $12 + 18 = 30$.
- Ghi đơn vị chai.
Trả lời: Trong hai ngày đầu, lớp thu gom được 30 chai nhựa.
Ví dụ 3: Tính hiệu và nhận xét
Thứ Ba thu gom nhiều hơn Thứ Năm bao nhiêu chai? Ngày nào thu gom nhiều nhất?
- Đọc hai số liệu cần so sánh: Thứ Ba được 18 chai, Thứ Năm được 10 chai.
- Tính số chai chênh lệch: $18 - 10 = 8$.
- So sánh các cột: cột Thứ Ba cao nhất, ứng với 18 chai.
Trả lời: Thứ Ba thu gom nhiều hơn Thứ Năm 8 chai. Thứ Ba là ngày thu gom nhiều nhất vì có 18 chai, nhiều hơn số chai của các ngày còn lại.
Lỗi hay gặp và mẹo nhớ
- Lỗi: Đọc nhầm vạch chia hoặc tưởng mỗi vạch ứng với 1 chai. Mẹo: Kiểm tra chú thích và khoảng cách giữa các số trên trục dọc trước khi đọc cột.
- Lỗi: Chọn nhầm số liệu không liên quan đến câu hỏi. Mẹo: Gạch chân tên ngày hoặc nhóm được nhắc đến rồi mới tính.
- Lỗi: Viết kết quả mà quên đơn vị hoặc nhận xét không có căn cứ. Mẹo: Trả lời đủ số lượng, đơn vị và nêu số liệu dùng để nhận xét.
Tự kiểm tra nhanh
- Thứ Tư thu gom được bao nhiêu chai?
- Thứ Hai và Thứ Năm thu gom được tất cả bao nhiêu chai?
- Thứ Ba nhiều hơn Thứ Tư bao nhiêu chai?
Đáp án — hãy xem sau khi tự làm:
- 14 chai.
- $12 + 10 = 22$ chai.
- $18 - 14 = 4$ chai.