Thu thập và phân loại dữ liệu
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh thu thập được dữ liệu từ một câu hỏi khảo sát đơn giản.
- Học sinh phân loại và ghi lại dữ liệu theo tiêu chí cho trước.
Khám phá: Cả lớp thích loại quả nào?
Cô Mai muốn chọn món tráng miệng cho buổi sinh hoạt lớp. Cô hỏi một nhóm bạn: “Em thích loại quả nào nhất trong các loại: xoài, chuối, ổi?” Mỗi bạn chọn một loại quả. Làm sao ghi câu trả lời để biết loại nào được chọn nhiều nhất?
Trước tiên, ta cần thu thập câu trả lời. Sau đó, ta xếp các câu trả lời giống nhau vào cùng một nhóm.
Kiến thức trọng tâm
Thu thập dữ liệu là ghi lại thông tin nhận được khi quan sát, hỏi hoặc khảo sát.
Phân loại dữ liệu là xếp các câu trả lời vào những nhóm theo một tiêu chí đã chọn. Ví dụ, tiêu chí có thể là loại quả được yêu thích.
Để khảo sát dễ thực hiện, hãy đặt câu hỏi rõ ràng và thống nhất các lựa chọn. Khi ghi kết quả, mỗi câu trả lời được xếp vào đúng nhóm. Cuối cùng, kiểm tra tổng số của các nhóm có bằng số câu trả lời đã thu thập hay không.
Thử mô phỏng: kéo các cột để nhập số bạn chọn từng loại quả, rồi quan sát số lượng mỗi nhóm và tổng số câu trả lời.
Ví dụ
Ví dụ 1: Phân loại câu trả lời theo loại quả
Lan hỏi sáu bạn thích nhất loại quả nào. Các câu trả lời lần lượt là: chuối, xoài, chuối, ổi, xoài, chuối.
Chọn tiêu chí phân loại: loại quả được yêu thích.
Xếp câu trả lời vào các nhóm: xoài có hai bạn chọn, chuối có ba bạn chọn, ổi có một bạn chọn.
Ghi gọn kết quả:
Loại quả Số bạn chọn Xoài 2 Chuối 3 Ổi 1 Kiểm tra: $2 + 3 + 1 = 6$. Tổng đúng bằng số bạn được hỏi.
Ví dụ 2: Phân loại cách đến trường
Nam hỏi bảy bạn về cách các bạn đến trường. Câu trả lời là: đi bộ, xe đạp, xe máy, xe đạp, đi bộ, xe máy, xe đạp.
Chọn tiêu chí: cách đến trường. Tạo ba nhóm: đi bộ, xe đạp, xe máy.
Đếm câu trả lời trong từng nhóm: đi bộ có hai bạn, xe đạp có ba bạn, xe máy có hai bạn.
Lập bảng ghi kết quả:
Cách đến trường Số bạn Đi bộ 2 Xe đạp 3 Xe máy 2 Kiểm tra: $2 + 3 + 2 = 7$. Vậy đã ghi đủ câu trả lời.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
Lỗi: Đếm một câu trả lời vào hai nhóm. Mẹo: Nếu mỗi bạn chỉ chọn một phương án, mỗi câu trả lời chỉ được ghi một lần.
Lỗi: Quên một lựa chọn hoặc ghi nhóm không rõ nghĩa. Mẹo: Chốt tiêu chí và tên các nhóm trước khi đếm.
Mẹo kiểm tra: Cộng số lượng ở các nhóm; tổng phải bằng số câu trả lời đã thu thập.
Tự kiểm tra nhanh
Muốn biết các bạn thích đọc truyện gì, em có thể đặt câu hỏi khảo sát nào?
Có năm câu trả lời về phương tiện: xe đạp, đi bộ, xe đạp, xe buýt, đi bộ. Có bao nhiêu bạn chọn đi bộ?
Một bảng ghi số bạn chọn ba loại quả là 2, 3 và 1. Tổng số bạn được hỏi là bao nhiêu?
Đáp án — hãy che phần này trước khi làm:
Ví dụ: “Em thích đọc truyện tranh, truyện cổ tích hay truyện khoa học nhất?”
Có hai bạn chọn đi bộ.
$2 + 3 + 1 = 6$ bạn.