Lập biểu đồ cột từ bảng số liệu

Khám phá

Lớp 4A ghi lại số quyển truyện mượn ở thư viện trong bốn ngày: thứ Hai 10 quyển, thứ Ba 15 quyển, thứ Tư 25 quyển và thứ Năm 20 quyển. Nếu chỉ nhìn bảng, em có thể khó so sánh nhanh ngày nào mượn nhiều nhất. Ta có thể chuyển bảng thành biểu đồ cột để nhìn rõ hơn.

Kiến thức trọng tâm

Hãy thử kéo các cột để đối chiếu độ cao với số liệu và quan sát các mốc chia đều trên trục dọc.

Ví dụ

Ví dụ 1: Lập biểu đồ cột số truyện được mượn

Bảng số liệu cho biết số truyện mượn trong bốn ngày: thứ Hai 10 quyển, thứ Ba 15 quyển, thứ Tư 25 quyển, thứ Năm 20 quyển.

1. Chọn khoảng chia: Số lớn nhất là 25. Chọn mỗi khoảng là 5 quyển, khi đó trục dọc có thể ghi từ 0 đến 25.

2. Ghi tên: Đặt tên biểu đồ là “Số truyện được mượn trong tuần”. Trục ngang ghi các ngày; trục dọc ghi “Số quyển”.

3. Vẽ cột: Vẽ bốn cột có chiều cao lần lượt đến các mốc 10, 15, 25 và 20. Các cột cách đều nhau và có độ rộng bằng nhau.

Kiểm tra: Cột thứ Tư cao nhất vì 25 quyển là số lớn nhất trong bảng.

Ví dụ 2: Chọn khoảng chia cho số cây được chăm sóc

Bốn nhóm chăm sóc lần lượt 6, 10, 14 và 18 cây.

1. Tìm số lớn nhất: Số lớn nhất là 18, nên trục dọc cần cao hơn hoặc bằng 18.

2. Chọn khoảng chia: Chọn mỗi khoảng là 2 cây và ghi các mốc từ 0 đến 20. Trục có đủ chỗ cho số liệu, đồng thời các số trong bảng đều nằm đúng ở mốc chia.

3. Lập biểu đồ: Đặt tên “Số cây các nhóm chăm sóc”; trục ngang ghi tên bốn nhóm, trục dọc ghi “Số cây”. Vẽ các cột cao đến mốc 6, 10, 14 và 18.

Kiểm tra: Cột cuối cùng cao nhất và chạm mốc 18, đúng với số cây nhóm đó chăm sóc.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

• Lỗi: Chọn mốc cao nhất thấp hơn số lớn nhất trong bảng. Mẹo: Tìm số lớn nhất trước, rồi chọn trục dọc có mốc cuối bằng hoặc lớn hơn số đó.

• Lỗi: Khoảng cách giữa các mốc trên trục dọc không đều. Mẹo: Mỗi bước trên trục phải luôn biểu diễn cùng một số lượng.

• Lỗi: Cột cao lệch số liệu hoặc quên ghi đơn vị. Mẹo: Đọc lại từng hàng trong bảng, rồi đối chiếu từng cột; nhớ ghi tên đại lượng và đơn vị trên trục dọc.

Tự kiểm tra nhanh

1. Bảng có số liệu lớn nhất là 23. Nếu mỗi khoảng chia là 5, mốc cuối nhỏ nhất nên chọn là bao nhiêu?

2. Biểu đồ cột thể hiện số bạn đến trường bằng xe đạp. Trục ngang nên ghi gì?

3. Bảng có số liệu 8, 12 và 16. Nếu cột thứ hai cao đến mốc 14, cột đó đã thể hiện đúng số liệu chưa?