Tìm phân số của một số

Khám phá

Cô Mai có 15 quả quýt và chia đều vào 3 đĩa. Nếu chọn một đĩa thì ta có một phần trong ba phần bằng nhau của số quýt. Vậy một phần ba của 15 quả quýt là bao nhiêu?

Hãy tưởng tượng chia đều quýt vào từng đĩa: mỗi đĩa có 5 quả. Tình huống này giúp ta thấy muốn tìm một phần bằng nhau, trước hết cần chia cả nhóm thành các phần bằng nhau.

Hãy thử thay đổi số quả trong mô phỏng, rồi quan sát cách chia đều thành 3 nhóm và số quả ở một nhóm.

Kiến thức trọng tâm

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Tìm một phần ba của 15

1. Chia 15 thành 3 phần bằng nhau: $15 : 3 = 5$.
2. Lấy 1 phần: $5 \times 1 = 5$.

Vậy một phần ba của 15 là 5. Ta cũng có thể viết: $15 \times \frac{1}{3} = 5$.

Ví dụ 2: Tìm hai phần ba của 18

1. Chia 18 thành 3 phần bằng nhau: $18 : 3 = 6$.
2. Lấy 2 phần: $6 \times 2 = 12$.

Vậy hai phần ba của 18 là 12. Ta có: $18 \times \frac{2}{3} = (18 : 3) \times 2 = 12$.

Ví dụ 3: Bài toán thực tế

Vườn trường có 30 cây non. Các bạn chăm sóc hai phần năm số cây. Hỏi có bao nhiêu cây được các bạn chăm sóc?

1. Tìm một phần năm của 30 cây: $30 : 5 = 6$ cây.
2. Tìm hai phần năm của 30 cây: $6 \times 2 = 12$ cây.

Đáp số: 12 cây.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

• Lỗi hay gặp: Nhân với mẫu số thay vì chia cho mẫu số. Hãy nhớ mẫu số cho biết số phần bằng nhau cần chia.
• Lỗi hay gặp: Chia cho mẫu số xong nhưng quên nhân với tử số. Tử số cho biết có bao nhiêu phần cần lấy.
• Mẹo nhớ: Chia theo mẫu, lấy theo tử. Nghĩa là chia số đã cho cho mẫu số, rồi nhân với tử số.

Tự kiểm tra nhanh

1. Tìm một phần tư của 24.
2. Tìm ba phần năm của 20.
3. Một giỏ có 28 quả ổi. Bạn Lan biếu hàng xóm hai phần bảy số ổi đó. Bạn Lan biếu bao nhiêu quả?