Diện tích hình vuông
Sau bài này, em sẽ
- Học sinh tính được diện tích hình vuông khi biết độ dài cạnh.
- Học sinh xác định và ghi đúng đơn vị diện tích trong kết quả.
Khám phá: Góc sân lát gạch
Mai muốn lát gạch một góc sân hình vuông. Mỗi viên gạch nhỏ là một ô vuông có cạnh dài $1\text{ m}$. Nếu một cạnh sân có $4$ viên gạch, em có thể đếm số viên cần dùng bằng cách xếp thành $4$ hàng, mỗi hàng có $4$ viên.
Vậy có $4 \cdot 4 = 16$ viên gạch. Số $16$ cho biết diện tích sân là $16\text{ m}^2$.
Kiến thức trọng tâm
Diện tích hình vuông bằng độ dài cạnh nhân với chính nó.
Nếu hình vuông có cạnh dài $a$, diện tích là:
$$S = a \cdot a = a^2$$
Trong đó, $S$ là diện tích và $a$ là độ dài cạnh. Đơn vị diện tích là đơn vị độ dài viết bình phương: cạnh đo bằng xăng-ti-mét thì diện tích đo bằng xăng-ti-mét vuông, kí hiệu $\text{cm}^2$.
Vì sao có đơn vị vuông? Ta có thể phủ hình vuông bằng các ô vuông đơn vị. Số ô theo một hàng nhân với số hàng cho biết tổng số ô vuông đơn vị bên trong.
Hãy kéo thanh trượt để đổi độ dài cạnh, rồi quan sát diện tích thay đổi theo bình phương của cạnh.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: Tính diện tích từ độ dài cạnh
Một hình vuông có cạnh dài $5\text{ cm}$. Tính diện tích hình vuông.
- Viết công thức: $S = a^2$.
- Thay $a = 5\text{ cm}$: $S = 5 \cdot 5 = 25$.
- Ghi đơn vị diện tích: $S = 25\text{ cm}^2$.
Ví dụ 2: Cạnh đo bằng mét
Một tấm thảm hình vuông có cạnh dài $1{,}2\text{ m}$. Tính diện tích tấm thảm.
- Dùng công thức: $S = a \cdot a$.
- Thay số: $S = 1{,}2 \cdot 1{,}2 = 1{,}44$.
- Cạnh đo bằng mét nên diện tích đo bằng mét vuông: $S = 1{,}44\text{ m}^2$.
Ví dụ 3: Vận dụng vào thực tế
Một ô trồng rau hình vuông có cạnh dài $8\text{ m}$. Mỗi mét vuông cần một túi đất. Hỏi cần bao nhiêu túi đất để phủ kín ô trồng rau?
- Tính diện tích ô trồng rau: $S = 8 \cdot 8 = 64\text{ m}^2$.
- Mỗi mét vuông cần một túi đất, nên cần $64$ túi đất.
Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ
- Lỗi: Lấy độ dài cạnh nhân với $4$. Cách đó tính chu vi, không phải diện tích.
- Lỗi: Ghi diện tích bằng đơn vị độ dài như $\text{cm}$. Hãy nhớ dùng đơn vị vuông như $\text{cm}^2$ hoặc $\text{m}^2$.
- Mẹo nhớ: Diện tích là số ô vuông phủ kín mặt hình. Với hình vuông, số ô theo một hàng bằng số hàng, nên lấy cạnh nhân với chính nó.
Tự kiểm tra nhanh
- Hình vuông cạnh $7\text{ cm}$ có diện tích bao nhiêu?
- Hình vuông cạnh $3\text{ m}$ có diện tích bao nhiêu và ghi đơn vị nào?
- Một hình vuông có cạnh $6\text{ cm}$. Bạn An tính diện tích là $24\text{ cm}$. Bạn ấy sai ở đâu?
Đáp án — chỉ xem sau khi tự làm:
- $49\text{ cm}^2$.
- $9\text{ m}^2$.
- Bạn An đã tính chu vi thay vì diện tích và dùng sai đơn vị. Diện tích đúng là $36\text{ cm}^2$.