Giải bài toán nhiều bước với số tự nhiên

Khám phá

Lớp của Mai thu hoạch quýt để làm nước ép. Có bốn giỏ, mỗi giỏ có mười tám quả. Cả lớp dùng hai mươi bảy quả. Muốn biết còn lại bao nhiêu quả, ta cần tìm tổng số quýt trước, rồi mới tính số quýt còn lại.

Đây là bài toán nhiều bước: kết quả của bước trước giúp ta làm bước tiếp theo.

Em thử thay đổi số quả đã dùng và quan sát số quả còn lại; nhớ rằng tổng số quýt trong bốn giỏ cần được tính trước.

Kiến thức trọng tâm

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Tính số quýt còn lại

Có bốn giỏ quýt, mỗi giỏ có mười tám quả. Cả lớp dùng hai mươi bảy quả. Hỏi còn lại bao nhiêu quả?

Phân tích: Cần biết cả bốn giỏ có bao nhiêu quả, rồi lấy số quả đó trừ số đã dùng.

1. Số quýt có trong bốn giỏ là: $18 \times 4 = 72$ (quả).

2. Số quýt còn lại là: $72 - 27 = 45$ (quả).

Đáp số: $45$ quả quýt.

Ví dụ 2: Chia thẻ rồi nhận thêm

Cô giáo có chín mươi sáu tấm thẻ, chia đều cho bốn nhóm. Sau đó, mỗi nhóm được nhận thêm năm tấm thẻ. Hỏi mỗi nhóm có tất cả bao nhiêu tấm thẻ?

Phân tích: Trước tiên tìm số thẻ mỗi nhóm nhận khi chia đều. Sau đó cộng thêm số thẻ cô giáo phát thêm cho mỗi nhóm.

1. Số thẻ mỗi nhóm nhận lúc đầu là: $96 : 4 = 24$ (tấm thẻ).

2. Số thẻ mỗi nhóm có tất cả là: $24 + 5 = 29$ (tấm thẻ).

Đáp số: $29$ tấm thẻ.

Lỗi hay gặp và mẹo nhớ

• Lỗi: Thấy các số trong đề rồi tính ngay, chưa xác định bài toán hỏi gì. Mẹo: Đọc câu hỏi cuối trước khi chọn phép tính.

• Lỗi: Làm phép tính cuối trước khi tìm được dữ kiện cần thiết. Mẹo: Lần ngược từ câu hỏi: muốn biết điều đó thì cần biết gì?

• Lỗi: Có phép tính nhưng thiếu câu lời giải hoặc đơn vị. Mẹo: Mỗi phép tính nên đi kèm một câu cho biết kết quả ấy nói về điều gì.

• Lỗi: Không kiểm tra đáp số. Mẹo: Thử trả lời lại câu hỏi bằng chính đáp số vừa tìm được.

Tự kiểm tra nhanh

Hãy tự làm trước khi xem đáp án ở cuối bài.

1. Một cửa hàng có ba hộp bút, mỗi hộp có hai mươi bốn chiếc. Cửa hàng bán đi mười chín chiếc. Muốn tìm số bút còn lại, em cần làm những phép tính nào theo thứ tự nào?

2. Có tám mươi tư quyển vở chia đều cho bốn bạn. Mỗi bạn được tặng thêm ba quyển. Mỗi bạn có tất cả bao nhiêu quyển vở?

3. Vì sao trong ví dụ chia thẻ, ta phải tính $96 : 4$ trước khi tính $24 + 5$?