Phần trăm tăng và giảm trong thực tế

Khám phá

Tiệm sách của cô Mai bán một chiếc ba lô giá 200 nghìn đồng. Dịp khai trương, tiệm tăng giá 10%. Em nghĩ giá mới cao hơn giá cũ bao nhiêu tiền? Nếu tiệm giảm giá 10% thì giá mới sẽ ra sao?

Hãy thử kéo thanh tỉ lệ trong mô phỏng để quan sát: cùng lấy giá ban đầu 200 nghìn đồng, giá mới thay đổi thế nào khi tăng hoặc giảm phần trăm.

Kiến thức trọng tâm

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: Tính số tiền tăng

Một chiếc bình có giá ban đầu 240 nghìn đồng. Giá tăng $15\%$. Số tiền tăng là bao nhiêu?

1. Đổi tỉ lệ phần trăm thành phân số: $15\% = \frac{15}{100}$.
2. Tính số tiền tăng: $240 \times \frac{15}{100} = 36$ (nghìn đồng).
3. Vậy giá chiếc bình tăng 36 nghìn đồng.

Ví dụ 2: Tìm giá sau khi giảm

Một chiếc áo giá 350 nghìn đồng được giảm $20\%$. Tìm giá sau khi giảm.

1. Tính số tiền giảm: $350 \times \frac{20}{100} = 70$ (nghìn đồng).
2. Lấy giá ban đầu trừ số tiền giảm: $350 − 70 = 280$ (nghìn đồng).
3. Vậy giá sau khi giảm là 280 nghìn đồng.

Ví dụ 3: Tìm giá sau khi tăng

Một chiếc xe đạp có giá 1 200 000 đồng. Giá tăng $8\%$. Tìm giá mới.

1. Tính số tiền tăng: $1\,200\,000 \times \frac{8}{100} = 96\,000$ (đồng).
2. Cộng phần tăng vào giá ban đầu: $1\,200\,000 + 96\,000 = 1\,296\,000$ (đồng).
3. Vậy giá mới là 1 296 000 đồng.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

• Lỗi hay gặp: Tính phần trăm trên giá trị mới thay vì giá trị ban đầu. Hãy xác định rõ mốc ban đầu trước khi tính.
• Lỗi hay gặp: Tính đúng số tiền giảm nhưng lại cộng vào giá ban đầu. Giảm thì lấy giá ban đầu trừ đi phần giảm.
• Mẹo nhớ: Tính phần thay đổi trước, rồi mới cộng hoặc trừ để tìm giá trị mới.
• Mẹo kiểm tra: Tăng thì kết quả phải lớn hơn giá trị ban đầu; giảm thì kết quả phải nhỏ hơn.

Tự kiểm tra nhanh

1. Một bình nước giá 160 nghìn đồng tăng $25\%$. Số tiền tăng là bao nhiêu?
2. Một quyển sách giá 120 nghìn đồng giảm $10\%$. Giá sau khi giảm là bao nhiêu?
3. Một món hàng giá 500 nghìn đồng tăng $6\%$. Giá mới là bao nhiêu?