So sánh số thập phân

Lớp 6 Nền tảng 15 phút

Sau bài này, em sẽ

  • Học sinh so sánh được hai số thập phân.
  • Học sinh sắp xếp được một nhóm số thập phân theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần.

Khám phá

Minh ghi lại hai quãng đường chạy: $2{,}3$ km và $2{,}28$ km. Quãng đường nào dài hơn? Phần nguyên của hai số giống nhau, nên ta cần nhìn tiếp vào các chữ số sau dấu phẩy.

Mô phỏng: Số nào nằm bên phải?

Kéo điểm trên tia số để xem số nào nằm bên phải. Số ở bên phải lớn hơn; hãy liên hệ điều đó với cách so sánh từng hàng chữ số.

Kiến thức trọng tâm

Cách so sánh hai số thập phân:

  1. So sánh phần nguyên. Phần nguyên lớn hơn thì số thập phân lớn hơn.
  2. Nếu phần nguyên bằng nhau, so sánh lần lượt các chữ số ở hàng phần mười, hàng phần trăm, hàng phần nghìn, ... Dừng ở hàng đầu tiên có hai chữ số khác nhau.
  3. Nếu các chữ số đều bằng nhau, hai số bằng nhau. Có thể thêm chữ số $0$ vào tận cùng bên phải phần thập phân mà không làm đổi giá trị, chẳng hạn $4{,}6 = 4{,}60$.

Ghi nhớ: Hãy đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột. Không so sánh số chữ số ở phần thập phân để kết luận số nào lớn hơn.

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1: So sánh $7{,}24$ và $7{,}19$

  1. Phần nguyên đều là $7$.
  2. Hàng phần mười lần lượt là $2$ và $1$. Vì $2 > 1$, ta có $7{,}24 > 7{,}19$.

Ví dụ 2: So sánh $4{,}06$ và $4{,}6$

  1. Phần nguyên đều là $4$.
  2. Viết $4{,}6$ thành $4{,}60$ để các hàng thẳng cột.
  3. Ở hàng phần mười, ta có $0 < 6$, nên $4{,}06 < 4{,}60$, tức là $4{,}06 < 4{,}6$.

Ví dụ 3: Sắp xếp tăng dần và giảm dần

Sắp xếp các số $6{,}2$; $6{,}02$; $5{,}98$; $6{,}19$.

  1. Viết các số có cùng số chữ số ở phần thập phân để dễ so sánh: $6{,}20$; $6{,}02$; $5{,}98$; $6{,}19$.
  2. So sánh phần nguyên: số có phần nguyên $5$ nhỏ hơn các số có phần nguyên $6$.
  3. Trong các số có phần nguyên $6$, so sánh lần lượt các hàng phần mười và phần trăm. Ta được thứ tự tăng dần: $5{,}98 < 6{,}02 < 6{,}19 < 6{,}20$.
  4. Đảo ngược thứ tự để được thứ tự giảm dần: $6{,}2 > 6{,}19 > 6{,}02 > 5{,}98$.

Lỗi hay gặp / Mẹo nhớ

  • Lỗi: Nghĩ rằng số có nhiều chữ số sau dấu phẩy thì lớn hơn. Ví dụ, $4{,}06$ không lớn hơn $4{,}6$.
  • Mẹo: Thêm chữ số $0$ vào tận cùng phần thập phân để các số có cùng số chữ số sau dấu phẩy, rồi so sánh từ trái sang phải.
  • Mẹo: Khi sắp xếp, hãy tìm số nhỏ nhất trước để viết thứ tự tăng dần; thứ tự giảm dần là chiều ngược lại.

Tự kiểm tra nhanh

  1. So sánh $3{,}7$ và $3{,}68$.
  2. Sắp xếp tăng dần: $1{,}25$; $1{,}205$; $1{,}3$.
  3. Sắp xếp giảm dần: $8{,}04$; $8{,}4$; $7{,}99$.

Đáp án — xem sau khi đã tự làm:

  1. $3{,}7 > 3{,}68$.
  2. $1{,}205 < 1{,}25 < 1{,}3$.
  3. $8{,}4 > 8{,}04 > 7{,}99$.
Luyện tập ngay109 câu hỏi cùng chương, có AI gợi ý từng bước.